Türkiye'de acil durum hazırlığı: resmî kurallar ne diyor?

2026-10-20 tarihinde kontrol edilen İngilizce sayfadan çevrilmiştir. Kaynak başlıkları özgün dillerinde bırakılmıştır.

Kısaca. Türkiye'de AFAD (İçişleri Bakanlığı'na bağlı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı), her haneden bir depremden sonraki ilk 72 saat için bir "Afet ve Acil Durum Çantası" bulundurmasını istiyor ¹. Sirenler dört işaret kullanıyor ², belirli büyüklük eşiklerinin üzerindeki yeni binalarda serpinti sığınakları zorunlu ³ ve 112 tek acil çağrı numarası ⁶. Kurallar 20 Ekim 2026'da kontrol edildi.

Türkiye'de sivil hazırlıktan kim sorumlu?

AFAD, afet ve sivil savunma müdahalesini koordine ediyor ve her bireyi bir afetin ilk 72 saatine hazırlamayı amaçlayan "Afete Hazır Türkiye" ulusal hazırlık kampanyasını yürütüyor ⁷. Belirli alanlardan ise başka kurumlar sorumlu:

• İçişleri Bakanlığı'nın 112 Acil Çağrı Merkezleri tek acil çağrı numarasını işletiyor ⁶;
• Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) cep telefonu uyarılarını düzenliyor ⁴;
• Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) lisanslı tesislerdeki radyasyon acil durumlarını düzenliyor ⁵;
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sığınak Yönetmeliği'nde 2025 değişikliğini yayımladı ³.

Türkiye sayfalarının her biri neyi ele alıyor?

Ayrıntılı sayfalar şu anda İngilizcedir.

Akılda tutulması gereken temel noktalar neler?

• Malzemeler. AFAD'ın çantası, bir depremden sonraki ilk 72 saati, kurtarma ekipleri gelene kadar karşılıyor. Liste kategorileri ve malzemeleri veriyor ancak "her aile bireyine yetecek kadar içme suyu" dışında miktar belirtmiyor ¹.
• Sirenler. Sarı İkaz (3 dakikalık sabit ses, olası hava saldırısı), Kırmızı Alarm (3 dakikalık dalgalı ses, hava saldırısı), Siyah Alarm (3 dakikalık kesik kesik ses, kimyasal, biyolojik, radyolojik veya nükleer saldırı) ve Beyaz İkaz (tehlike geçti; radyo, televizyon ve hoparlörlerle duyurulur) ².
• Telefon uyarıları. 2021 tarihli bir yönetmelik, mobil operatörleri hücre yayını (cell broadcast), CMAS, SMS ve arama öncesi anons yoluyla ücretsiz uyarı iletmekle yükümlü kılıyor ⁴. Sistemin şu anda fiilen çalıştığını doğrulayan resmî bir sayfa bulamadık.
• Sığınaklar. 7 Kasım 2025'te değiştirilen Sığınak Yönetmeliği'ne göre yapı ruhsatı alan yeni binalarda serpinti sığınağı zorunlu; başlıca istisna 10'dan az bağımsız bölümlü konut binaları ³. Ulusal bir sayım ya da halka açık bir sığınak bulucu yayımlanmıyor.
• İyot. 2023 tarihli yönetmelik iyot tabletlerini koruyucu önlemler arasında sayıyor ve lisanslı işletmecilerin bunları gerekirse sahada sağlamasını şart koşuyor ⁵. Halka önceden dağıtım ya da reçetesiz satış durumu hakkında bilgi bulamadık; bu nedenle iyot sayfası tam olarak doğrulanmadı olarak işaretlendi.
• Acil çağrı numarası. 112, insanların birçok ayrı numara (155, 156, 158, 110, 177 ve diğerleri) yerine tek bir numaraya ihtiyaç duyması için kuruldu ⁶.

Nereden başlamalıyım?

Acil durum malzemeleri sayfası ve çanta listesi ile başlayın, ardından siren işaretlerini öğrenin. AFAD'ın çantası deprem senaryosuna göre hazırlanmıştır ¹; bu nedenle deprem hazırlığı rehberimiz ve 72 saatlik çanta rehberimiz (İngilizce) sonraki faydalı okumalardır. Hane planı için aile acil durum planı nasıl hazırlanır rehberine (İngilizce) bakın.

Sık sorulan sorular

Türkiye'de bir hane kendi başına ne kadar süre idare edebilmeye hazır olmalı?

AFAD'ın rehberi, bir depremden sonraki ilk 72 saati, kurtarma ekipleri gelene kadar hedefliyor ¹. Ulusal kampanyası da aynı 72 saatlik süreyi esas alıyor ⁷.

Türkiye'de resmî bir sığınak haritası var mı?

Ulusal bir sığınak bulucu yayımlanmıyor. Resmî e-Devlet ve AFAD Acil araçları sığınakları değil, afet toplanma alanlarını gösteriyor. Bkz. genel sığınaklar.

Evime sığınak yapmak zorunda mıyım?

Binanız 10'dan az bağımsız bölümlü bir konut binasıysa hayır: bu binalar muaf ³. Daha büyük yeni binalarda serpinti sığınağı bulunmalı. Bkz. sığınak inşa etmek.

Türkiye'de acil durumda hangi numarayı aramalıyım?

112; İçişleri Bakanlığı'nın 112 Acil Çağrı Merkezleri tarafından işletilen tek acil çağrı numarası ⁶.